Bosh sahifa / Jurnal / Kartoshka zararlimi

Kartoshka zararlimi

YaYo tahririyati (AI yordamida, ilmiy manbalar asosida) · Chop etilgan: 07.10.2026 · Manbalar tekshirilgan: 07.10.2026

Kartoshka zararlimi

Qisqa javob: kartoshkaning o'zi zararli emas. Buyuk Britaniya sog'liqni saqlash xizmati NHS uni energiya, kletchatka, B guruhi vitaminlari va kaliyning yaxshi manbai deb ataydi. Gap uni qanday pishirish va qancha yeyishda: po'sti bilan qaynatilgan kartoshka va fri kartoshka — butunlay boshqa-boshqa taomlar.

Kartoshkada nima foydali

  • Kaliy. Garvard sog'liqni saqlash maktabi ma'lumotlariga ko'ra, kartoshkada taxminan 600 mg kaliy bor.
  • Kletchatka. Po'sti bilan o'rtacha kartoshkada — taxminan 2–3 g. NHS imkon qadar po'stini archmaslikni maslahat beradi: shunda kletchatka va vitaminlar ko'proq saqlanadi.
  • C va B6 vitaminlari. Kartoshkada C vitamini kam, lekin NHS ta'kidlashicha, britaniyaliklar uning sezilarli qismini kartoshkadan oladi — chunki uni tez-tez yeyishadi.
  • Yog'dan kamroq kaloriya. NHS eslatadi: gramm hisobida kraxmalli mahsulotlarda yog'dagi kaloriyaning yarmidan ham kami bor. Bundan kelib chiqadiki, kartoshkani kaloriyali qiladigan narsa — avvalo moy.

Nega kartoshka sabzavot hisoblanmaydi

NHS ham, Garvard maktabi ham kartoshkani sabzavot emas, kraxmalli mahsulot deb biladi. U Britaniyaning «kuniga 5 porsiya sabzavot va meva» me'yoriga kirmaydi, Garvard maktabining «Sog'lom ovqatlanish likopchasi»da esa kartoshka va fri sabzavot hisoblanmaydi.

Sababi — kraxmal. Garvard maktabi tushuntiradi: kartoshka kraxmali tezda glyukozaga aylanib, qonga so'riladi, shuning uchun kartoshkaning glikemik yuklamasi yuqori. Garvard maktabi kuzatuvlarida kraxmalli sabzavotlar — kartoshka, makkajo'xori, no'xat — vazn ortishi bilan, rezavorlar, olma va nok esa vazn kamayishi bilan bog'liq bo'lgan.

Qovurilganmi yoki qaynatilgan: asosiy farq

Garvard maktabi tayangan yirik tadqiqotda (AQShdagi 136 432 katta yoshli odam) kuniga bir porsiya fri kartoshka to'rt yilda o'rtacha 1,7 kg vazn ortishi bilan bog'liq bo'lgan. Qaynatilgan, pishirilgan kartoshka yoki pyure — 0,3 kg bilan.

NHS ham ochiq aytadi: kartoshka qaynatilsa, pishirilsa, pyure qilinsa yoki duxovkada oz yog' bilan va tuz qo'shmasdan qovurilsa — foydali tanlov. Moyda qovurilib, tuz sepilgan fri kartoshka — foydali tanlov emas.

YaYo foydalanuvchilari kundaliklariga ko'ra, qovurilgan kartoshkaning 100 grammida taxminan 170 kkal bor, odatiy porsiya — 200 g, bu taxminan 340 kkal. Kartoshkali somsaning 100 grammida taxminan 225 kkal, bitta somsada (150 g) — taxminan 338 kkal.

Somsa haqida batafsil — «Somsada qancha kaloriya bor» maqolasida.

Kartoshkani zararsiz qanday yeyish mumkin

  • Haftasiga bir necha marta, me'yorida. Garvard maktabi kartoshkaning sog'lom ratsiondagi o'rnini shunday ta'riflaydi — yaxshisi, po'sti bilan va o'simlik moylarida.
  • Qaynating, pishiring, bug'da pishiring. NHS: qaynatish va bug'da pishirish ham yog'ni, ham akrilamidni kamaytiradi — akrilamid kraxmalli ovqat kuchli olovda uzoq pishirilganda hosil bo'ladigan modda.
  • Maqsad — tilla rang. Qovursangiz yoki duxovkada pishirsangiz — tillarang-sariq yoki undan ochroq rangga yetkazing (NHS maslahati).
  • Qaynatilgan kartoshkani sovitish mumkin. Garvard maktabi yozishicha, qaynatib, so'ng sovitilganda kartoshkada rezistent kraxmal ko'payadi va glikemik yuklama pasayadi.
  • Salqin, qorong'i va quruq joyda saqlang. Ko'kargan, shikastlangan va unib chiqqan qismlarini yemang: NHS ma'lumotlariga ko'ra, ularda zararli toksinlar bo'lishi mumkin.
  • Sabzavot o'rniga emas, sabzavot bilan birga. Kartoshka — garnir, likopchaning yarmini esa baribir sabzavotlarga bergan ma'qul.

Likopchani YaYo'da suratga oling — ilova og'irlik va kaloriyani baholaydi, kalkulyator esa sizga kuniga qancha kaloriya kerakligini ko'rsatadi.

YaYo bilan kaloriya va ovqatlanishni kuzatib boring

Ovqatni suratga oling — YaYo sun'iy intellekti kaloriya, oqsil, yog' va uglevodni 5 soniyada hisoblaydi. Mahsulot shtrix-kodini skanerlang — shakarni choy qoshiqlarda ko'rsatadi.

App Store'dan yuklab oling Google Play'dan yuklab oling

Manbalar

  1. Starchy foods and carbohydrates — NHS. https://www.nhs.uk/live-well/eat-well/food-types/starchy-foods-and-carbohydrates/
  2. Are Potatoes Healthy? — Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/potatoes/
  3. Healthy Eating Plate — Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/healthy-eating-plate/
  4. Vegetables and Fruits — Harvard T.H. Chan School of Public Health, The Nutrition Source. https://nutritionsource.hsph.harvard.edu/what-should-you-eat/vegetables-and-fruits/

Manbalar tekshirilgan: 07.10.2026.

Mavzu bo'yicha

Qovurilgan kartoshka: kaloriyasiSomsada qancha kaloriya borKaloriya me'yori kalkulyatoriKuniga qancha oqsil kerak va u qaysi mahsulotlarda eng ko'pTo'y va bayram dasturxoni: qanday qilib ortiqcha yemaslikNega vazn kamaymayapti va plato paytida nima qilish kerakInterval ochlik 16/8: ozishga yordam beradimiKechki ovqat: soat oltidan (18:00 dan) keyin ovqatlanish mumkinmi va kechasi nima yeyish kerakTarozisiz kaloriyani qanday hisoblash: ovqat kundaligi, porsiyani ko'z bilan va AI surat orqali baholash

Muhim eslatma: ushbu maqola faqat ma'lumot va ma'rifiy maqsadlarda YaYo tahririyati tomonidan sun'iy intellekt (AI) texnologiyalari yordamida ochiq xalqaro ilmiy manbalar (JSST/WHO, CDC, NHS, NIH, FDA, USDA) asosida tayyorlangan. Maqola tibbiy tashxis, davolash rejasi yoki dori vositalari bo'yicha shifokor tavsiyasi hisoblanmaydi va shifokor ko'rigining o'rnini bosmaydi. Parhezni o'zgartirish, jismoniy mashqlarni boshlash yoki har qanday vositalarni qabul qilishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing. Xato topdingizmi? Bizga yozing