Газланган ичимликда қанча шакар бор: банкада ва шишада неча чой қошиқ

YaYo таҳририяти (AI ёрдамида, илмий манбалар асосида) · Чоп этилган: 29.09.2026 · Манбалар текширилган: 29.09.2026

Ширин газланган ичимлик — кунлик шакар меъёрини сезмасдан ичиб қўйишнинг энг осон йўли: шакар эриган, у кўринмайди, шиша эса битта тушликда тугайди. Келинг, банкада ва шишада қанча шакар борлигини ҳисоблаймиз ва уни нима билан алмаштириш мумкинлигини кўрамиз.

Бир банка газланган ичимликда қанча шакар бор

Турли ташкилотлар бир-бирига яқин рақамларни келтиради:

• AQSh Касалликларни назорат қилиш ва олдини олиш марказлари (CDC): 355 мл оддий газланган ичимликда 10 чой қошиқдан кўп, тахминан 42 г қўшилган шакар ва 155 ккал атрофида бор;
• Америка юрак ассоциацияси (AHA): 355 мл банкада 10 чой қошиқ, 42 г;
• Буюк Британия соғлиқни сақлаш хизмати (NHS): бир банка оддий колада 7 чой қошиқ, 35 г;
• ЖССТ: бир банка ширин газланган ичимликда 40 г гача эркин шакар бўлиши мумкин — тахминан 10 чой қошиқ.

Рақамлар ичимлик ва банка ҳажмига қараб фарқ қилади. Аммо хулоса битта: битта банканинг ўзи ЖССТ тавсия қилган кунлик 25 г (6 қошиқ) га тенг ёки ундан кўп.

YaYo базасидаги газланган ичимликлар

YaYo базасида шакар қадоқдаги жадвалда кўрсатилган газланган ичимликлар бўйича (ҳисобланган: 68 та) медиана — 100 мл да 10,5 г шакар. Демак:

• 330 мл банка — тахминан 8,7 чой қошиқ шакар;
• 0,5 литрли шиша — тахминан 52 г, яъни 13,1 чой қошиқ;
• 1,5 литрли шиша — тахминан 39 чой қошиқ.

Ҳисобланган ичимликлар орасида энг ширини — 100 мл да 13,6 г шакар. Шакарсиз ичимликлар (100 мл да 0,5 г дан кўп эмас): 12 та.

Барча газланган ичимликлар шакар камайиши тартибида — «Энг кам шакарли газланган ичимликлар» рўйхатида.

Ўз шишангиздаги шакарни қандай ҳисоблаш

100 мл даги «шакар» рақамини олинг, шишанинг миллилитрдаги ҳажмига кўпайтиринг ва 100 га бўлинг — граммни оласиз. 4 га бўлсангиз — чой қошиқлар сони чиқади. Масалан, 1 литрли шишада 100 мл га 10 г: 10 × 1000 / 100 = 100 г, яъни 25 чой қошиқ.

Ширин ичимликларни тез-тез ичиш нега ёмон одат

CDC ширин ичимликларни мунтазам ичишни вазн ортиши ва семизлик, 2-тур қандли диабет, юрак касалликлари, алкоголсиз жигар касаллиги, тиш кариеси ва подагра билан боғлайди. CDC ширин ичимликларга фақат газланган ичимликларни эмас, балки мева ичимликлари, спорт ва энергетик ичимликлар, ширин чой ва қаҳвани ҳам киритади. Уларнинг ўрнига CDC сув ичишни маслаҳат беради — оддий ёки шакарсиз газли сув.

«Шакарсиз» газланган ичимлик-чи?

2023 йил май ойида ЖССТ тавсия чиқарди: вазнни назорат қилиш ёки юқумли бўлмаган касалликлар хавфини камайтириш учун калориясиз шакар ўрнини босувчилардан — масалан, аспартам, атсесулфам К, сукралоза, сахарин, стевиядан — фойдаланмаслик. Тадқиқотлар ёғ массасини камайтиришда узоқ муддатли фойдани кўрсатмаган, узоқ муддат истеъмол қилинганда эса номақбул оқибатлар бўлиши мумкин — масалан, катталарда 2-тур қандли диабет ва юрак-қон томир касалликлари хавфи юқорироқ.

Тавсия шартли (далиллар якуний эмас) ва аллақачон қандли диабети бор одамларга тегишли эмас. Ширин ичимликлар ўрнига ЖССТ мевалар ёки ширин бўлмаган маҳсулот ва ичимликларни таклиф қилади.

Шарбат газланган ичимлик эмас-ку?

ЖССТ мева шарбатларидаги шакарни ҳам қўшилган шакар каби эркин шакар деб ҳисоблайди. NHS кунига жами 150 мл дан кўп бўлмаган шарбат ва смузи ичишни, яхшиси овқат пайтида ичишни маслаҳат беради.

YaYo базасидаги шарбатлар ва нектарлар бўйича медиана — 100 мл да 10,5 г шакар (ҳисобланган: 24 та). 0,5 литрли қадоқ — тахминан 52 г шакар, яъни 13,1 чой қошиқ.

Ичимликни қандай танлаш керак

• 100 мл даги шакарга қаранг. Европа Иттифоқи қоидаларига кўра «кам шакарли» — 100 мл да 2,5 г дан кўп эмас, «шакарсиз» — 0,5 г дан кўп эмас.
• 100 мл учун эмас, бутун шиша учун ҳисобланг.
• Кунлик чегара билан солиштиринг: ЖССТ бўйича 25 г, AHA бўйича аёлларга 25 г ва эркакларга 36 г.

Аниқ бир шишани текширишнинг энг осон йўли — сканерлаш: YaYo 100 мл даги ва бутун қадоқдаги шакарни чой қошиқларда кўрсатади.

Манбалар

1. Rethink Your Дринк — Centers фор Disease Control анд Превентион (CDC). ҳттпс://www.cdc.гов/healthy-weight-growth/rethink-your-дринк/индех.ҳтмл
2. Фаст Facts: Сугар-Sweetened Бевераге Consumption — Centers фор Disease Control анд Превентион (CDC). ҳттпс://www.cdc.гов/нутритион/дата-statistics/сугар-sweetened-беверагес-интаке.ҳтмл
3. How Муч Сугар Ис Too Муч? — American Heart Association. ҳттпс://www.heart.орг/эн/healthy-ливинг/healthy-eating/eat-смарт/сугар/how-муч-сугар-ис-too-муч
4. How то cut down он сугар ин your диет — NHS. ҳттпс://www.нҳс.ук/ливе-well/eat-well/how-то-eat-а-balanced-диет/how-то-cut-down-он-сугар-ин-your-диет/
5. WHO calls он countries то reduce сугарс интаке амонг адултс анд чилдрен — Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (WHO), 04.03.2015. ҳттпс://www.who.инт/news/итем/04-03-2015-who-calls-он-countries-то-reduce-сугарс-интаке-амонг-адултс-анд-чилдрен
6. WHO адвисес нот то усе нон-сугар sweeteners фор weight control ин newly released гуиделине — Жаҳон соғлиқни сақлаш ташкилоти (WHO), 15.05.2023. ҳттпс://www.who.инт/news/итем/15-05-2023-who-адвисес-нот-то-усе-нон-сугар-sweeteners-фор-weight-control-ин-newly-released-гуиделине
7. Water, дринкс анд your health — NHS. ҳттпс://www.нҳс.ук/ливе-well/eat-well/food-гуиделинес-анд-food-лабелс/water-дринкс-нутритион/
8. Нутритион claims — European Commission. ҳттпс://food.ec.эуропа.эу/food-сафетй/лабеллинг-анд-нутритион/нутритион-анд-health-claims/нутритион-claims_эн

Манбалар текширилган: 29.09.2026.