Vitamin C: kunlik me'yor va u limondan ko'ra ko'proq bo'lgan mahsulotlar jadvali
YaYo tahririyati (AI yordamida, ilmiy manbalar asosida) · Chop etilgan: 27.10.2026 · Manbalar tekshirilgan: 27.10.2026
Ko'pchilik shamollash mavsumida C vitamini (askorbin kislotasi) deganda birinchi navbatda limonni eslaydi. Ammo USDA FoodData Central va AQSh Milliy salomatlik instituti (NIH) jadvallariga ko'ra, O'zbekiston bozorlarida mavjud bo'lgan oddiy sabzavot va mevalarda C vitamini limonga qaraganda 2–3 barobar ko'proq bo'ladi.
Kattalar uchun C vitaminining kunlik me'yori
NIH va NHS ma'lumotlariga ko'ra, inson organizmi C vitaminini o'zi ishlab chiqarmaydi va zaxira qilib saqlamaydi, shuning uchun u har kuni ovqat bilan tushishi kerak:
- Erkaklar uchun (NIH): kuniga 90 mg;
- Ayollar uchun (NIH): kuniga 75 mg;
- Buyuk Britaniya (NHS) umumiy tavsiyasi: kattalar uchun kuniga kamida 40 mg;
- Xavfsiz yuqori chegara (Upper Limit): kuniga 2 000 mg dan oshmasligi kerak (ortiqcha dozalar qorin og'rig'i va buyrakda tosh hosil bo'lish xavfini oshiradi).
C vitaminiga eng boy mahsulotlar jadvali (USDA ma'lumotlari)
Quyidagi jadvalda 100 gramm yangi mahsulot tarkibidagi C vitamini miqdori keltirilgan:
| Mahsulot | 100 g da C vitamini (mg) | Kunlik me'yorni (75–90 mg) yopish uchun qancha yetarli |
|---|---|---|
| Qizil shirin bulg'or qalampiri | ~128 mg | Yarimta o'rtacha bulg'or qalampiri (65–70 g) |
| Yashil bulg'or qalampiri | ~80 mg | 1 dona o'rtacha qalampir |
| Kivi | ~93 mg | 1 dona katta yoki 2 dona kichik kivi |
| Brokkoli va gulkaram | ~89 mg | 100 g (yengil bug'da pishirilgan yoki yangi) |
| Apelsin va mandarin | 27–53 mg | 1–2 dona o'rtacha apelsin |
| Limon (tozalangan) | ~53 mg | 100 g (lekin choyga solingan 1 bo'lak limonda atigi ~4–5 mg C vitamini bor) |
| Oq karam va tuzlangan karam | 30–36 mg | 150–200 g salat |
| Pomidor | ~14 mg | 2 dona o'rtacha pomidor kunlik ehtiyojning uchdan birini beradi |
C vitamini nima uchun muhim va uni qanday saqlab qolish kerak?
- Temirning so'rilishini kuchaytiradi. Go'sht, dukkaklilar yoki ko'katlar bilan birga yangi sabzavot salati (pomidor va bodring salati, bulg'or qalampiri, ko'katlar) yeyilsa, o'simlik temirining so'rilishi 2–3 barobar yaxshilanadi (Temirga boy mahsulotlar).
- Issiqlikda parchalanadi. C vitamini suvda eriydi va yuqori haroratda tez buziladi: uzoq qaynatilgan sho'rvada yoki issiq qaynoq choyga solingan limonda vitaminning katta qismi yo'qoladi. Shuning uchun har kuni kamida 1–2 porsiya yangi uzilgan sabzavot va meva iste'mol qilish eng to'g'ri yo'ldir.
Do'kondan sharbat yoki tayyor mahsulot olayotganda YaYo ilovasida shtrix-kodni skanerlang — ilova tarkibni va yashirin shakarni darhol ko'rsatib beradi.
*Muhim eslatma: ushbu maqola YaYo tahririyati tomonidan AI yordamida NIH, NHS va USDA rasmiy ma'lumotlari asosida faqat axborot maqsadida tayyorlangan. Vitamin qo'shimchalarini qabul qilishdan oldin shifokor bilan maslahatlashing.*
YaYo bilan kaloriya va ovqatlanishni kuzatib boring
Ovqatni suratga oling — YaYo sun'iy intellekti kaloriya, oqsil, yog' va uglevodni 5 soniyada hisoblaydi. Mahsulot shtrix-kodini skanerlang — shakarni choy qoshiqlarda ko'rsatadi.
Manbalar
- Vitamin C — Fact Sheet for Health Professionals — National Institutes of Health (NIH ODS). https://ods.od.nih.gov/factsheets/VitaminC-HealthProfessional/
- Vitamin C — Vitamins and minerals — NHS UK. https://www.nhs.uk/conditions/vitamins-and-minerals/vitamin-c/
- FoodData Central — U.S. Department of Agriculture (USDA). https://fdc.nal.usda.gov/
Manbalar tekshirilgan: 27.10.2026.